Medyczna marihuana od 01.11.2017r. jest lekiem dostępnym na receptę na terenie Polski. Choć hasło to budzi wiele kontrowersji, dziś wiadomo już, że jako terapia wspomagająca może pomóc uporać się pacjentom z wieloma nieprzyjemnymi objawami poważnych chorób. Co musisz wiedzieć o medycznej marihuanie i czy warto ją stosować, dowiesz się z naszego artykułu.

Czym jest medyczna marihuana?

Medyczna marihuana to ta, którą stosuje się w celach leczniczych. Wytwarzana jest ze specjalnych gatunków konopi, hodowanych pod specjalnym nadzorem. Zawiera konkretne stężenia THC i CBD (kannabinoidów mających zdrowotne właściwości) by wywoływały one pożądany efekt leczniczy. Susz z kwiatostanów do celów medycznych, pozyskuje się z konopi indyjskich. Susz taki, poza kannabinoidami, zawiera również terpeny i flawonoidy.

Pamiętaj, że medyczną marihuanę wydaje się na receptę. W Polsce legalna jest wyłącznie uprawa konopi siewnych.

Ważna uwaga!

W ostatnich latach w sklepach i drogeriach można znaleźć szeroką gamę produktów konopnych – od suplementów, olejków CBD, po kapsułki i pasty konopne. Produkty te NIE SĄ MEDYCZNĄ MARIHUANĄ. To preparaty zawierające kannabidiol (CBD), który również wykazuje szeroki profil leczniczy, ale produkty te nie są lekami (produkcja ich nie podlega oficjalnej kontroli, muszą wykazywać jedynie stężenie THC w ilości poniżej 0,2% – patrz: Ustawa o Przeciwdziałaniu Narkomanii). Stosowane są rekreacyjnie, w łagodzeniu bezsenności, bólu, działają przeciwzapalnie i poprawiają koncentrację.

Zastanawiasz się pewnie w tym miejscu, dlaczego nie są uznane jako lek, skoro mają prozdrowotne właściwości? Ponieważ ich procesu produkcji nie znamy, nie wiemy, jak były uprawiane konopie, czym nawożone, jak przetwarzane, itd.

  • Aby medyczna marihuana miała właściwości lecznicze, musi posiadać ściśle określone (standaryzowane) proporcje CBD (składnik niepsychoaktywny) i THC (psychoaktywny składnik marihuany, ale mający prozdrowotne właściwości w synergii z CBD). To skomplikowany proces, konopie takie są hodowane w zamkniętych pomieszczeniach, bez używania nawozów i innych szkodliwych substancji.
  • Każda partia medycznej marihuany musi zawierać taką samą ilość aktywnych składników, jeśli nie spełnia tego wymogu, nie trafi do aptek.
co to jest thc - tetrahydrokannabinol

Co to jest THC i jak działa?

Związek THC, czyli tetrahydrokannabinol opisany został szczegółowo w naszym artykule THC – co to jest i jakie ma działanie. Przypomnijmy jednak w tym miejscu kilka znaczących informacji:

  • THC (tetrahydrokannabinol) – to psychoaktywny związek występujący w konopiach. Największe jego stężenie znajduje się w konopiach indyjskich (nawet 20%), zdecydowanie mniejsze w konopiach siewnych (poniżej 0,2%).
  • THC oddziałuje na tzw. receptory kannabinoidowe CB1 i CB2 (zlokalizowane odpowiednio CB1 głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, a CB2 w komórkach układu immunologicznego). Układ endokannabinoidowy odpowiada za stan równowagi organizmu.
układ endokannabinoidowy CB1 i CB2
źródło: spectrumtherapeutics.com

Jaka widać na grafice, THC pobudza głównie obszar mózgu, wywołując tym samym psychoaktywne skutki – euforię, omamy, czasem nawet psychozy.

Ale czy THC to wyłącznie samo zło?

Nie, w synergii z kannabidiolem CBD wykazuje konkretne działanie lecznicze (badania podkreślają właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe THC), a w połączeniu w określonych proporcjach z CBD, jako medyczna marihuana, profil leczniczy jest o wiele większy (m.in. przeciwdrgawkowy, przeciwwymiotny, uspokajający).

Stosowanie medycznej marihuany w praktyce

Niestety, wielu lekarzy do tej pory niechętnie zapisuje swoim pacjentom ten preparat. Dlaczego?

  • Nie znane są jeszcze długofalowe skutki stosowania medycznej marihuany – wymaga to wielu badań i wyników opracowanych na postawie obserwacji pacjentów, itp.
  • Medyczną marihuanę teoretycznie wypisać może każdy lekarz (poza lekarzem weterynarii) na specjalnych drukach – receptach Rpw na substancje narkotyczne lub teraz ze specjalnym kodem w e-receptach. Niemniej jednak lekarze onkolodzy czy specjaliści leczenia przewlekłego bólu są tymi, którzy posiadają największą wiedzę w zakresie stosowania medycznej marihuany.
  • Jeśli apteka nie dysponuje odpowiednim lekiem, musi go sprowadzić dla pacjenta (1-2 dni). Istnieje również możliwość sprowadzenia wskazanego przez lekarza leku z zagranicy (potrzebny jest wniosek lekarza i opinia konsultanta z danej dziedziny).

Medyczna marihuana w Polsce nie jest refundowana.

Średni koszt stosowania marihuany wynosi ok. 65 zł za 1 gram, cała kuracja miesięczna to koszt nawet 1200 – 2000 złotych.

Zalecenia lekarza przy stosowaniu medycznej marihuany

Jak podkreślają lekarze, stosujący leczenie medyczną marihuaną, jest to proces skomplikowany. Wymaga się tutaj współpracy między lekarzem, farmaceutą oraz pacjentem.

Zanim lekarz wystawi receptę na medyczną marihuanę, musi wnikliwie zdiagnozować pacjenta i wykluczyć choroby będące przeciwwskazaniem do stosowania takiej terapii.

Które choroby są przeciwwskazaniem do stosowania medycznej marihuany?

  • choroba sercowo – naczyniowa w zaostrzonej formie,
  • ciężka niewydolność nerek, wątroby,
  • arytmia,
  • nieustabilizowane nadciśnienie tętnicze,
  • zaburzenia psychiczne,
  • ciąża,
  • karmienie piersią,
  • a także alergia na konopie.

Najważniejsze kwestie przed rozpoczęciem leczenia medyczną marihuaną to:

  • Stosowanie zaczyna się od jednej dawki (inhalacji) dziennie.
  • Dawkę można zwiększać po 2-3 dniach.
  • Zazwyczaj stosuje się 4-6 dawek na dzień, w odstępach czasowych co około 6 godzin – na późniejszym etapie leczenia.
  • W początkowym etapie leczenia zaczyna się od preparatów z większą zawartością CBD, a niższą THC, ale o rodzaju leku zawsze decyduje lekarz (zależy to od rodzaju schorzenia).

W jakiej formie występuje medyczna marihuana?

Medyczna marihuana może występować pod różnymi postaciami. Najczęściej jednak występuje w postaci suszu do waporyzacji, ma także postać aerozolu, oleju RSO lub kapsułek.

Właściwości medycznej marihuany – w jakich chorobach znajduje zastosowanie

Medyczna marihuana, w zależności od stężenia THC i CBD, wykazuje szereg właściwości zdrowotnych. Wykorzystywana może być jako terapia wspomagająca wiele poważnych chorób lub tam, gdzie standardowe leczenie nie przynosi już efektów.

Zobacz, w jakich chorobach może pomóc:

  • migreny,
  • choroby nowotworowe i ból im towarzyszący,
  • leczenie bólu zapalnego oraz neuropatycznego,
  • stwardnienie rozsiane,
  • padaczka,
  • jaskra,
  • glejak,
  • fibromialgia (przewlekły ból mięśni i stawów)
  • medycyna paliatywna – marihuana wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwwymiotne, przeciwzapalne, nasenne, uspokajające, pobudzające apetyt, itd.

(…)Marihuana ma działanie wielokierunkowe i to jest jej największa zaleta. Poza efektem przeciwbólowym, ma także właściwości przeciwzapalne, przeciwpadaczkowe, przeciwwymiotne i zwiększające łaknienie, dlatego wykorzystuje się ją jako leczenie wspomagające u pacjentów onkologicznych (…) Należy jednak podkreślić, że marihuany medycznej zdecydowanie nie można uznać za lek przeciwnowotworowy. Prowadzone są liczne badania nad potencjalnym wykorzystaniem konopi w terapii nowotworów, jednak nie ma wystarczających dowodów bazujących na EBM potwierdzających jej pozytywny wpływ w tym zakresie”wywiad z lek. med. Albertem Jeznachem z Instytutu Diagnostyki i Leczenia Bólu w Warszawie

https://podyplomie.pl/

Jak i kiedy zażywać medyczną marihuanę?

Na początek wymieńmy, jakie preparaty medycznej marihuany są dostępne dla pacjentów w Polsce.

Leki w formie suszu:

Cannabis flos THC 1%, CBD 12% (nie mniej niż 10,8% i nie więcej niż 13,2%)
Cannabis flos THC 8% (nie mniej niż 7,2% – i nie więcej niż 8,8%), CBD 8% (nie mniej niż 7,2% – i nie więcej niż 8,8%)
Cannabis flos THC 20% (nie mniej niż 18% i nie więcej niż 22%), CBD 1%
Cannabis flos THC 22%, (nie mniej niż 19,8% i nie więcej niż 24,2%), CBD 1%
Cannabis flos/lemon skunk Red No. 2. THC 19% (nie mniej niż 17,1%, nie więcej niż 20,9%), CBD 1% (nie więcej niż 1%)
Cannabis flos Canopy Growth THC 10%+/-10%, CBD 7%+/-10%

Lek w formie aerozolu:

Sativex (2,7 mg THC i 2,5 mg CBD) – do stosowania w jamie ustnej.

Lek dobierany jest indywidualnie dla każdego pacjenta (mającego wskazania do leczenia medyczną marihuaną).

W przypadku jednego schorzenia korzystne jest zastosowanie preparatu z większą ilością THC, w innym z CBD. Decyduje o tym ZAWSZE lekarz.

Stosuje się ją głównie na drodze waporyzacji suszu, czyli wdychania oparów.

Czym jest waporyzacja? Bezpieczniejszą niż palenie marihuany tradycyjną formą – lufka, fifka, jointy. Podczas waporyzacji nie dochodzi do spalania, a jedynie podgrzania suszu i wydobycia z niego cennych składników. Najbardziej efektywna temperatura to 226 st. C, dzięki której dostarczymy do organizmu jak najwięcej pożądanych substancji.

UWAGA: Należy pamiętać, by zaopatrzyć się w profesjonalny, certyfikowany waporyzator.

Inne zalety waporyzacji? Szybki czas działania, efekt odczuwalny jest już po około 15 minutach.

Zażywanie (waporyzację) rozpoczynamy, bezpiecznie, od jednej dawki dziennie, wykonując spokojny wdech i wstrzymując oddech na kilka sekund.

Początkowa dawka wynosi zazwyczaj 50-100 mg suszu, przyjętego raz dziennie, po południu. W dalszym etapie lek przyjmujemy w ciągu dnia, wieczorem lub w nocy.

Jak wygląda stosowanie medycznej marihuany

Ile marihuany można zażyć? Dawkowanie suszu

Źródła informują, że nie stwierdzono śmiertelnego przedawkowania medycznej marihuany. Jak podaje Instytut Diagnostyki i Leczenia Bólu w Warszawie dawka lecznicza marihuany medycznej wynosi 100-200 mg.

  • Umieszczamy około 200 mg suszu (ok. 1 łyżeczki) w waporyzatorze, podgrzewamy i robimy jeden (maksymalnie dwa) wdechy dziennie. Dawkę zwiększamy po konsultacji z lekarzem.

Dawki leku ustala indywidualnie lekarz i regularnie monitoruje ich działanie.

Jak nie stosować marihuany medycznej?

Marihuanę medyczną, jak każdy inny lek, stosujemy pod kontrolą lekarza.

  • Marihuana nie powinna być stosowana jako samodzielny lek lub terapia, stanowi uzupełnienie i wspomaganie leczenia innymi preparatami.
  • Nie jest lekiem pierwszego wyboru – stosowana jest, gdy terapia innymi środkami nie przyniosła efektów.
  • Nigdy nie palimy medycznej marihuany – może uszkodzić płuca.
  • Jeśli występują choroby będące przeciwwskazaniem do stosowania marihuany, terapia tą substancją nie będzie możliwa.
  • Nie łączymy medycznej marihuany z alkoholem czy innymi środkami psychoaktywnymi. Więcej na ten temat znajdziesz w opracowaniu: Przeciwskazania do palenia marihuany – choroby, leki, antybiotyki i alkohol.

Możliwe skutki i działania po zastosowaniu medycznej marihuany

Medyczna marihuana podawana jest pacjentom w celu uzyskania działanie terapeutycznego – przeciwbólowego, przeciwzapalnego czy przeciwdrgawkowego (pisaliśmy o tym powyżej). Ale jak każdy lek może wykazywać również działania niepożądane po zażyciu. Ważne, by zawsze stosować medyczną marihuanę zgodnie z zaleceniami lekarza i w ściśle ustalonych dawkach. To zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze możliwe skutki uboczne stosowania marihuany, są to np.:

  • bezsenność,
  • kołatanie serce,
  • niepokój, lęk,
  • suchość w ustach,
  • głód,
  • napady śmiechu,
  • zaburzone postrzeganie czasu i odległości,
  • bóle i zawroty głowy,
  • przekrwienie gałek ocznych,
  • zaburzenia koncentracji, co wiąże się z ryzykiem spowodowania wypadku drogowego (dotyczy kierowców),
  • uzależnienie – przy długotrwałym stosowaniu.

Przeczytaj, co jeszcze mówią wyniki badań nad medyczną marihuaną:

Skutki niepożądane w przypadku leku Sativex pokrywają się zarówno z lekiem Marinol oraz Cesamet. Leki mogą prowadzić do uczucia suchości w ustach, zmęczenia, senności, zakłopotania, zawrotów głowy, dezorientacji, słabej koncentracji, osłabienia pamięci, halucynacji, iluzoryczności, generalnej radości nazywanej „hajem/odlotem”. Znacznie rzadziej występujące skutki niepożądane o jakich informuje producent leku to biegunka, przyspieszony rytm serca, wzmożony apetyt oraz możliwość silniejszych zawrotów głowy mogących skutkować upadkiem (…) Jednym z głównych składników leku Sativex jest THC, który wywołuje liczne efekty ze strony centralnego układu nerwowego, takie jak zmiany nastroju, zmniejszona wydajność umysłowa oraz zmienione postrzeganie rzeczywistości. U niektórych pacjentów zażywających Sativex zauważono zakłócenia zdolności psychofizycznych pozwalających wykonywać skomplikowane prace lub zadania. Zatem osoba zażywająca lek nie powinna prowadzić ani operować żadnymi maszynami oraz zajmować się działalnością wymagającą nienaruszonego systemu oceny i koordynacji”

Marihuana i kanabinoidy jako leki – Marek TKACZYK, Ewa FLOREK, Wojciech PIEKOSZEWSKI

Podsumowanie

Medyczna marihuana, owiana złą sławą, wkroczyła w świat medycyny. I choć wielu lekarzy wzbrania się przed stosowanie takiej terapii, jest też wielu, którzy widzą potencjał leczniczy kannabinoidów i słusznie łączą terapię lekami konopnymi i standardowymi. Każdy pacjent zasługuje na dostęp do nowoczesnych metod terapii, lekarz ma być tym, który mu to umożliwi, wyjaśni i poprowadzi przez cały proces leczenia. Powstaje w Polsce wiele instytutów i placówek, które szerzą wiedzę na temat medycznej marihuany.

Pamiętaj:

Jeśli ciężko chorujesz, odczuwasz ból w przebiegu choroby, masz prawo do leczenia również medyczną marihuaną. Zapytaj o to swojego lekarza, być może terapia kannabinoidami będzie skutecznym uzupełnieniem leczenia.

Najważniejsze kwestie:

1. O leczeniu medyczną marihuaną decyduje lekarz.

2. Lekarz dobiera odpowiedni preparat, ze ściśle określonymi proporcjami THC i CBD.

3. Medyczna marihuana w Polsce NIE JEST REFUNDOWANA.

4. Najefektywniejszą formą zażywania leku jest waporyzacja (zaopatrz się w certyfikowany waporyzator).

5. Leczenie zaczynamy od najniższej dawki, słabszym preparatem. Lekarz wskazuje porę zażycia leku.

6. Przyjmowanie leku wiążę się z wizytami kontrolnymi, celem regulowania dawki.

7. Medyczna marihuana nie leczy raka – jest terapią wspomagającą standardowe leczenie.