Coraz głośniej mówi się o konopiach, ich leczniczym potencjale, zastosowaniu w wielu sektorach – kosmetycznym, spożywczym, medycznym. Od 2017 roku w Polsce legalne jest stosowanie tzw. medycznej marihuany, co daje szansę tysiącom pacjentów na wsparcie standardowej terapii związkami pozyskiwanymi z konopi. Epilepsja (padaczka) to bardzo poważna choroba. Czy w jej przebiegu i łagodzeniu objawów mogą być wykorzystywane kannabinoidy?

Czym jest i jak działa THC?

  • THC (tetrahydrokannabinol) to związek występujący w dużych ilościach w konopiach indyjskich (marihuana). Najmocniejsze odmiany zawierają nawet 25-30% THC.
  • THC występuje również w legalnych konopiach siewnych, ale w śladowych ilościach do 0,2%.

THC ma działanie psychoaktywne. Oddziałuje na receptory kannabinoidowe znajdujące się w mózgu.

Receptory kannabinoidowe CB1 i CB2 są częścią układu endokannabinoidowego, odpowiadającego za wiele procesów – sen, pamięć, apetyt, motywację, odczuwanie bólu, lęku. Receptory CB1 zlokalizowane są w większości w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), dlatego też po zażyciu THC pojawiają się takie objawy, jak np. euforia, pobudzenie itp.

Zatem, co się dzieje z człowiekiem, który spali marihuanę? Generalnie wyróżniamy dwie fazy po zażyciu THC:

FAZA 1
euforia
wesołość
błogość
zrelaksowanie
pobudzenie

Po pierwszym etapie następuje kolejny, z odmiennymi objawami:

FAZA 2
senność
zmęczenie,
wyciszenie
zaburzenia koordynacji ruchowej
zaburzenia percepcji

Pytanie brzmi, czy z takim zestawem działania i wywoływanych objawów THC może znaleźć miejsce w leczeniu chorób? Owszem.

Dlaczego?

THC, pomimo wielu niekorzystnych objawów, które obserwujemy po zażyciu, ma również potencjał prozdrowotny, tzn. wykazuje działanie np. przeciwzapalne i przeciwbólowe. Ale samo THC to tylko część mocy, jaka zawarta jest w medycznej marihuanie. Kolejnym ogniwem jest CBD, czyli kannabidiol. I to właśnie działanie obu tych kannabinoidów znalazło zastosowanie w medycznej marihuanie i leczeniu poważnych chorób. Czy jest wśród nich epilepsja?

Marihuana a padaczka, czyli co mówią badania?

Padaczka polega na nagłym wzroście aktywności elektrycznej w mózgu lub w jego określonym obszarze, co powoduje tymczasowe zakłócenie komunikacji między neuronami. Objawia się to nagłymi i napadowymi wyładowaniami elektrycznymi. Chory traci przy tym świadomość (choć nie zawsze). Zwykle jest to krótkotrwałe. Nieprawidłowe impulsy nerwowe można zmierzyć podczas elektroencefalogramu (EEG), badania rejestrującego aktywność mózgu.

Więcej o tym znaleźć można w serwisie NFZ – jak żyć z padaczką.

  • Padaczka (epilepsja) jest chorobą neurologiczną (chorobą mózgu).
  • Głównym objawem tej choroby są napady padaczkowe.
diagnoza padaczka

Jakie wyróżniamy objawy padaczki, których doświadcza chory?

  • drgawki (czasami nie występują),
  • naprężenie ciała,
  • utrata przytomności (nie zawsze występuje),
  • przygryzienie języka,
  • piana z ust,
  • sinica.

Oczywiście, u każdego pacjenta objawy mogą być inne (w zależności od rodzaju napadów) i inny będzie czas ich trwania.

Padaczka jest najczęściej występującą chorobą neurologiczną wśród dzieci.

Czy kannabinoidy mogą wspomóc leczenie padaczki?

Wyniki badań są obiecujące, jeżeli mówimy o medycznej marihuanie (THC i CBD).

Na świecie (w Polsce nie) zarejestrowany jest gotowy lek o nazwie Epidiolex, lek sierocy – lek na choroby rzadkie, zagrażające życiu – który zawiera CBD, czyli kannabidiol. Lek ten jest dedykowany pacjentom (dzieciom) z lekooporną padaczką (m.in. zespół Dravet i Lennoxa-Gastauta). Epidiolex ma postać płynu i roztworu – podawany jest dzieciom doustnie -> https://www.ema.europa.eu

Jakie wyniki daje stosowanie leku Epidiolex? Obiecujące, wg danych częstotliwość ataków padaczkowych uległa zmniejszeniu o ok. 50%, co w przypadku tej choroby jest wynikiem bardzo dobrym.

Więcej o przeczytasz w artykule: Czy CBD pomaga w leczeniu epilepsji?

Kolejne pytanie brzmi, czy THC może wspomagać leczenie padaczki i redukować ilość napadów padaczkowych? W świetle prowadzonych badań, naukowcy twierdzą, że tak. Odpowiednio dawkowana i dobrana medyczna marihuana może pomóc chorym.

W Polsce pionierem wykorzystania medycznej marihuany w leczeniu padaczki u dzieci był (i jest nadal) neurolog dziecięcy, Marek Bachański.

W jednym z wywiadów powiedział:

THC to ta substancja, której zastosowanie w medycynie wywołuje tyle kontrowersji?

Tak, bo THC poza tym, że ma właściwości lecznicze, działa także psychoaktywnie, ale może być z powodzeniem stosowany w najcięższych przypadkach padaczki opornej na leki. Jednak u większości pacjentów wystarczy jednak stosowanie CBD, który nie ma działania psychoaktywnego.

W jakiej formie podawane są te leki?

Jestem neurologiem dziecięcym, więc większość moich pacjentów to dzieci, (choć również zdarzają się i dorośli). Preparaty THC podaje się im w postaci przetworzonej (w celu dekarboksylacji THC). Najwygodniejszą formą dozowania leku u dzieci są kropelki, które mogą one przyjmować pod język. Ale leki te można również podawać w czopkach oraz różnego rodzaju pastach. którą można łączyć z masłem i innymi składnikami w kuchni. Najnowszą formą podawania kannabinoidów są waporyzery”

wywiad z doktorem M. Bachańskim – https://www.medonet.pl/zdrowie,marihuana-medyczna,artykul,1723315.html

Również w tej pracy znajdujemy potwierdzenie, że THC może stać się cennym związkiem w leczeniu lekoopornej padaczki u małych pacjentów:

„W grupie 19 dzieci z ciężką lekooporną padaczką leczonych preparatami zawierającymi CBD lub CBD/THC u 16 z nich (84%) uzyskano zmniejszenie częstotliwości napadów drgawkowych. W dwóch przypadkach (11%) drgawki ustąpiły całkowicie, u 8 (42%) uzyskano 80% zmniejszenie częstości występowania napadów drgawkowych, u dalszych 6 dzieci (32%) – w 25–60%. U 3 dzieci nie uzyskano poprawy. Obok poprawy nastroju (78%), podwyższonej czujności, reaktywności, sprawności intelektualnej (74%) i lepszego snu (68%) podczas podawania CBD występowały efekty niepożądane, głównie senność (7–37%) i męczliwość (3–16%). Autorki za niezbędne uważają stosowanie czystych standaryzowanych preparatów kannabinoidów. Uzyskane wyniki wymagają potwierdzenia na szerszych badaniach klinicznych z udziałem właściwie dobranej grupy kontrolnej”

Stan aktualny i perspektywa stosowania kannabinoidów („medyczna marihuana”) w terapii dzieci. Przegląd opinii i stanowisk – Roman Wachowiak, Marian Krawczyński, Barbara Steinborn

Podsumowanie

epilepsja i konopie

Warto zaznaczyć, że w leczeniu podstawową formą jest farmakoterapia dostępnymi lekami. Kiedy leczenie nie przynosi pożądanych efektów, można włączyć terapię wspomagającą z udziałem kannabinoidów. Decyzję taką zawsze podejmuje lekarz prowadzący. THC czy CBD mogą wchodzić w interakcję z innymi lekami.

I chociaż psychoaktywne działanie THC budzi u niektórych osób lęk i sprzeciw, związek ten w preparatach do leczenia epilepsji i innych schorzeń jest ściśle określony, bezpieczny i kontrolowany.

Medyczna marihuana jest nadzieją dla tysięcy chorych na epilepsję oporną na standardowe leczenie – dotyczy to ok. 30% wszystkich pacjentów.

THC, jako medyczna marihuana, przebadana, wykazuje pozytywne działanie w przypadku lekoopornej padaczki, redukując ilość ataków padaczkowych.

Uwaga:

W powszechnej opinii marihuana – narkotyk (zażywana rekreacyjnie) może wywoływać drgawki. Dlaczego? I czy ma to coś wspólnego z atakami padaczkowymi? Więcej przeczytasz tutaj: Czy po marihuanie mogą wystąpić drgawki?

Źródła:

  1. Stan aktualny i perspektywa stosowania kannabinoidów („medyczna marihuana”) w terapii dzieci. Przegląd opinii i stanowisk – Roman Wachowiak1, Marian Krawczyński2 , Barbara Steinborn
  2. http://neuropsychologia.org/marihuana-w-leczeniu-padaczki-informacje-wstepne
  3. www.pacjent.gov.pl/jak-zyc-z-choroba/jak-zyc-z-padaczka
  4. medonet.pl