W naszych artykułach przedstawiamy związki chemiczne naturalnie występujące w roślinach, owocach czy konopiach, posiadające korzystne działanie na ludzki organizm. W tym artykule poznasz flawonolignany – jakie mają właściwości i w czym je znajdziemy? Przeczytaj.

Ostropest plamisty - flawonolignany
Ostropest plamisty – źródło: Wikipedia

Czym są flawonolignany?

  • Flawonolignany są grupą związków chemicznych będących pochodnymi flawonoidów (patrz tekst: Flawonoidy)
  • W swojej strukturze zawierają fragment flawonoidów i lignanów (wtórne metabolity roślin).
  • Posiadają potencjał leczniczy.
  • Wykazują słabą rozpuszczalność w wodzie.

W jakich roślinach i produktach występują flawonolignany?

Związki te możemy znaleźć w kilku roślinach, ale największe ilości znajdują się w:

  • owocach ostropestu plamistego – rośliny z rodziny astrowatych z terenu Morza Śródziemnego.
  • Sylibinę, będącą jednym z flawonolignanów, znajdziemy w preparatach chroniących wątrobę (np. popularny Sylimarol).

Pamiętaj,

Bogactwo flawonoidów znajdziesz również w konopiach, ale ich zawartość i rodzaje związków są różne. Niektóre występują w dużych ilościach, inne w śladowych.

Rodzaje i podział flawonolignanów

Jak wspomnieliśmy już przedstawicielem grupy flawonolignanów jest:

  • Sylibina – czyli związek znajdujący się w nasionach ostropestu plamistego. Wykazuje silne właściwości chroniące wątrobę przed toksynami (działanie antyhepatotoksyczne). Sylibina ma również właściwości przeciwzapalne oraz przeciwutleniające. Jest składnikiem sylimaryny (sylibina stanowi 50% składu).
Sylibina - wzór chemiczny

Działanie i właściwości flawonolignanów

Do leczniczych właściwości flawonolignanów zalicza się:

  • właściwości antyhepatotoksyczne – hamują wywoływanie uszkodzeń wątroby np. po spożyciu muchomora sromotnikowego, paracetamolu czy etanolu.
  • zapobiegające marskości wątroby, zwłóknieniu nerek,
  • przeciwzapalne,
  • przeciwutleniające,

Sylimaryna podawana nawet w długim okresie czasu (kilka miesięcy) nie wykazuje skutków ubocznych, czyli cechuje się małą toksycznością.

„Flawonolignany występujące w Sylibum marianum mają działanie chroniące wątrobę”

ROŚLINNE ZWIĄZKI BARWNE, ICH WŁAŚCIWOŚCI BIOLOGICZNE
ORAZ MOŻLIWOŚCI WYTWARZANIA W KULTURACH IN VITRO
Olga Bołonkowska, Agnieszka Pietrosiuk*, Katarzyna Sykłowska-Baranek

Czy wiesz, że:

Owoce ostropestu plamistego (źródło sylimaryny) mogą być stosowane również jako prozdrowotny dodatek do pieczywa. Dlaczego?

Co mówią badania? Przeczytaj:

„Żywność prozdrowotna może mieć szczególne znaczenie we wspomaganiu leczenia chorób przewlekłych, do których można zaliczy niektóre choroby wątroby. W związku z licznymi funkcjami wątroba jest najbardziej narażona na wpływ czynników uszkadzających, w tym zwłaszcza nadużywanie alkoholu, wirusowe zapalenie wątroby szczególnie typu B i C, leki, substancje toksyczne czy zastój żółci [20]. Jedną z podstawowych substancji używanych w terapii uzupełniającej chorób wątroby jest sylimaryna. Tą nazwą określany jest zespół flawonolignanów pozyskiwanych z owoców ostropestu plamistego (Silybum marianum (L.) Gaertn.). Efektem działania sylimaryny jest ochrona wątroby przed czynnikami toksycznymi oraz wspomaganie procesów regeneracji w uszkodzonym narządzie (…) Z uwagi na skład chemiczny, a w zwłaszcza zawartość sylimaryny, owoce ostropestu plamistego mogą stanowi cenny prozdrowotny dodatek do pieczywa. Dodatek owoców ostropestu plamistego w ilości do 1,4 g na 250 g ciasta nie wpływa na zmianę cech sensorycznych oraz fizykochemicznych pieczywa pszennego”

Katarzyna Sadowska, OWOCE OSTROPESTU PLAMISTEGO JAKO PROZDROWOTNY DODATEK DO PIECZYWA

Co jeszcze wiemy na temat ostropestu?

Ostropest plamisty jest jedną z najważniejszych roślin leczniczych. Preparaty na bazie ekstraktów z owoców tego gatunku są od wielu lat stosowane w leczeniu schorzeń wątroby. Obecnie w literaturze naukowej, zwłaszcza medycznej, można znaleźć doniesienia na temat prób wykorzystania substancji z ostropestu także w leczeniu innych chorób, m.in. nowotworowych [Bhatia i in. 1999]. Roślina ta stała się ponadto przedmiotem badań specjalistów od pasz i żywienia zwierząt, a ze względu na znaczną zawartość oleju o interesującym składzie kwasów tłuszczowych, także specjalistów od kosmetyki”

J. Andrzejewska, Z. Skinder, OSTROPEST PLAMISTY – UWAGI O NAZEWNICTWIE, SUBSTANCJACH CZYNNYCH I ROZWOJU ROŚLIN

Podsumowanie

SYLIMAROL - Flawonolignany
źródło: aptekagalen.pl

Flawonolignany, których bogatym źródłem jest opisywany ostropest plamisty, to kompleks cennych właściwości leczniczych. Jest on powszechnie stosowany w medycynie i wykazuje np. doskonałe działanie regenerujące na wątrobę (tzw. aktywność hepatochronna).

„Efektem działania sylimaryny jest ochrona wątroby przed czynnikami toksycznymi oraz wspomaganie procesów regeneracji w uszkodzonym narządzie [Marazzoni i Bombardelli 1995, Niedworok i in. 1999, Fraschini i in. 2002]. Działanie ochronne występuje na kilku poziomach, a jego mechanizmy są różnorodne, jest to mianowicie działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwwirusowe, hamowanie wnikania toksyn do wnętrza komórek wątrobowych oraz procesów włóknienia”

Ostropest plamisty – fitochemia i efekty terapeutyczne, RENATA NURZYŃSKA-WIERDAK, JAN DYDUCH,AGNIESZKA SAWICKA, HELENA ŁABUDA, HALINA BUCZKOWSKA

Podkreślany jest coraz częściej potencjał antynowotworowy flawonolignanów:

„W literaturze medycznej można odnaleźć doniesienia na temat działania przeciwnowotworowego ostropestu, którego ekstrakty hamują mnożenie się komórek rakowych [Greenlee i in. 2007, Hogan in. 2007, Sagar 2007, Deep 2010]. Ekstrakty z ostropestu zapobiegają między innymi rakowi prostaty, pęcherza, jajnika, płuc oraz piersi [Singh i Agarawal 2002, Shalan i in. 2005]. Badania Won i in. [2018] przeprowadzone in vitro i in vivo dowiodły, że sylimaryna hamuje proliferację komórek raka jamy ustnej HSC-4 i promuje apoptozę. Katiyar i in. [1997] wykazali, że sylimaryna działa ochronnie na komórki skóry, zapobiegając powstawaniu czerniaka”

Ostropest plamisty – fitochemia i efekty terapeutyczne, RENATA NURZYŃSKA-WIERDAK, JAN DYDUCH, AGNIESZKA SAWICKA, HELENA ŁABUDA, HALINA BUCZKOWSKA