Najliczniejszą grupą użytkowników marihuany są ludzie młodzi, a badania wskazują, że jest to przedział wiekowy 15-34 lata. Pomimo zakwalifikowania jej do grupy narkotyków, jest łatwa w zdobyciu. Aby mówić o uzależnieniu, potrzeba wielu czynników, decydujący jest tu np. czas zażywania używki, stałe zwiększanie dawki.

Co oznacza uzależnienie i czy można się od niego uwolnić? Przeczytaj nasz tekst, dowiesz się, co zrobić, kiedy marihuana stała się twoją codzienną rozrywką.

Czym jest marihuana i co zawiera?

Marihuana występuję w postaci suszu pozyskiwanego z nielegalnych konopi indyjskich. Wykorzystuje się głównie żeńskie kwiatostany konopi indyjskich, bogate w kannabinoidy (czyli związki naturalnie znajdujące się w konopiach – np. wspomniane THC, CBD, CBG itd.).

THC, obecne w marihuanie, oddziałuje na receptory kannabinoidowe CB1 i CB2, które rozsiane są po całym organizmie. THC wpływa na obszar mózgu (z receptorami CB1), po wniknięciu do organizmu zaburza stan równowagi, wywołując np. nadmierne pobudzenie czy wyciszenie.

Wpływ marihuany na organizm jest bardzo szeroki, zaobserwować można skutki uboczne w zakresie psychiki, jak i fizycznego funkcjonowania organizmu – przeczytasz o tym w następnych akapitach.

Jak marihuana działa na organizm i po co się ją bierze?

Za działanie marihuany odpowiada THC (tetrahydrokannabinol)- związek naturalnie występujący w konopiach.

Marihuana jest w świetle prawa narkotykiem. Dlaczego tak wiele osób po nią sięga?

THC ma działanie psychoaktywne.

Co się dzieje z organizmem po zażyciu marihuany? Ogólnie, proces odczuwania skutków działania THC możemy podzielić na dwie fazy:

Faza I
pobudzenie
euforia, błogość
śmiech, wesołość
słowotok
Faza II
wyciszenie
senność
zmęczenie
apatia
spadek aktywności

Objawy z fazy I są tymi, za którymi podążają użytkownicy. Poczucie zrelaksowania, zapomnienia o problemach są powodem, dla którego osoby sięgają po tę używkę. Chwilowe poczucie błogości.

Jakie są powody sięgania po marihuanę?

  • potrzeba akceptacji w grupie,
  • problemy w szkole, w domu,
  • problemy zawodowe,
  • choroby – np. zaburzenia lękowe – marihuana wg użytkownika ma łagodzić te stany, ale w dłuższej perspektywie pogłębia je.

Jak to się dzieje, że zwykła roślina, jaką są konopie, w tak silny sposób działa na organizm?

Odpowiedzią są, wspomniane już wcześniej, receptory kannabinoidowe CB1 i CB2, będące częścią układu endokannabinoidowego. Odpowiada on za wiele życiowych stanów i procesów – motywację, koncentrację, sen, głód itp. Receptory rozsiane są po całym organizmie, CB1 znajdują się m.in. w mózgu. Kiedy THC z marihuany zawędruje z płuc do krwiobiegu, a potem do mózgu, zaczyna oddziaływać na owe receptory – skutkiem tego jest np. uczucie pobudzenia lub radości.

W jaki sposób palenie marihuany uzależnia? Co mówią badania?

Powszechna opinia mówi, że marihuana nie uzależnia. Nie jest to prawdą. Każda substancja psychoaktywna, zażywana regularnie, często w coraz większych ilościach, w pewnym momencie zaczyna uzależniać. Tak jest i z marihuaną.

Wyjaśnijmy, czym jest samo uzależnienie:

Uzależnienie jest silną potrzebą robienia czegoś lub zażywania określonej substancji, zazwyczaj w celu uzyskania poczucia przyjemności. Uzależnienie jest przymusem.

Rodzaje uzależnienia od marihuany
źródło: Emilia Pietrzyk, Urszula Straub – Współczesne uzależnienia młodzieży, ich wpływ na zachowanie i sposoby radzenia sobie z nimi

Czy wiesz, jak uzależnia marihuana?

Marihuana uzależnia głównie psychicznie.

Problemem jest psychika, która domaga się stosowania używki, w coraz większych dawkach, ze względu na rosnącą tolerancję na THC.

Co jeszcze można zaobserwować u osoby uzależnionej od marihuany:

  • ciągła chęć/ przymus zapalenia,
  • brak kontroli nad ilością czasu poświęcanego na palenie,
  • zwiększanie ilości zażywanej marihuany – tolerancja na THC,
  • zaburzenia lękowe,
  • spadek koncentracji, motywacji,
  • zaburzenia ze strony organizmu – przy próbie odstawienia narkotyku – stany lękowe, drażliwość, potliwość, problemy ze snem, nudności, itp.
  • zaburzenia społeczne, zespół amotywacyjny (apatia, brak planów, mniejsza efektywność w pracy czy szkole, ograniczenie kontaktów towarzyskich, spotkań, itp.).

Badania z wykorzystaniem standaryzowanych kryteriów diagnostycznych przyniosły dowody na występowanie zespołu uzależnienia od konopi, który charakteryzuje się utratą kontroli nad używaniem substancji, koncentracją na jej zażywaniu, kompulsywnym używaniem oraz doświadczaniem pewnych trudności w zakresie funkcjonowania psychospołecznego.

Konsekwencje używania i nadużywania marihuany w świetle współczesnej wiedzy – Katarzyna Dąbrowska, Ewa Miturska, Jacek Moskalewicz, Łukasz Wieczorek

Uzależnienie od marihuany może trwać latami, choć jak pokazują badania, wiele osób potrafi zaprzestać używania tego narkotyku samodzielnie, bez niczyjej pomocy.

„Niektóre osoby palące marihuanę często i w dużych ilościach rzucają palenie bez większych problemów. Inne korzystają z pomocy specjalistycznej”

Konsekwencje używania i nadużywania marihuany w świetle współczesnej wiedzy – Katarzyna Dąbrowska, Ewa Miturska, Jacek Moskalewicz, Łukasz Wieczorek

Skutki zażywania i wpływ na zdrowie. Przegląd prac naukowych

Zażywanie marihuany grozi wieloma problemami zdrowotnymi (psychicznymi i fizycznymi) oraz społecznymi.

Aby można było mówić o uzależnieniu, zażywanie marihuany musi być regularne i przez dłuższy czas (może to być jednak już kilka miesięcy). Podatność na uzależnienie zależy od predyspozycji danej osoby, tolerancji na THC, zażywanych dawek, chorób itp. Jeżeli odczuwany jest przymus stosowania używki codziennie, uwaga osoby jest skoncentrowana na zażywaniu czy pozyskaniu marihuany, mówimy o uzależnieniu.

Jakie problemy zdrowotne może odczuwać osoba paląca marihuanę:

  • zaburzenia ze strony układu oddechowego – kaszel, zapalenie oskrzeli,
  • zaburzenia funkcjonowania układu krążenia – wzrost ciśnienia (ale także jego spadki), wzrost tętna,
  • stany lękowe,
  • zaburzenia pamięci,
  • omdlenia,
  • bóle i zawroty głowy,
  • zaburzenia koordynacji ruchowej,
  • zaburzenia funkcji rozrodczych.

Marihuana upośledza funkcjonowanie wielu narządów i układów, zwłaszcza układu krążenia, zwiększając ryzyko zawału czy tachykardii.

„THC wpływa na pracę serca i ciśnienie krwi. W trakcie używania substancji może dojść do tachykardii, czyli zwiększenia częstotliwości uderzeń serca powyżej 100 uderzeń na minutę. Również poziom ciśnienia krwi może podwyższać się lub obniżać, powodując np. zawroty głowy”

Konsekwencje używania i nadużywania marihuany w świetle współczesnej wiedzy – Katarzyna Dąbrowska, Ewa Miturska, Jacek Moskalewicz, Łukasz Wieczorek

Długotrwałe zażywanie THC negatywnie wpływa również na układ odpornościowy, zwiększając ryzyko infekcji:

„Używanie marihuany oddziałuje negatywnie na system immunologiczny, upośledzając zdolność układu odpornościowego do zwalczania infekcji bakteryjnych i wirusowych”

Zdrowotne następstwa rekreacyjnego używania kannabinoidów – Anna Klimkiewicz, Agata Jasińska

Więcej na temat skutków uzależnienia możesz przeczytać w pracy: dr Marcin Szulc, Konsekwencje zdrowotne używania marihuany w świetle badań i propozycja ujednolicenia stanowiska psychologów wobec problemu legalizacji konopi, sformułowana w oparciu o Kodeks Etyczno-Zawodowy Psychologa

„Do objawów psychicznych uzależnienia od kanabinoli należą: myślenie magiczne, zaburzenia pamięci i uwagi, upośledzenie zdolności rozwiązywania problemów i planowania przyszłości, osłabienie zachowań intuicyjnych, apatia z dominującym brakiem motywacji do działania, zobojętnienie uczuciowe, osłabienie woli, głód psychiczny, bezczynność, dystymia, obniżenie nastroju (anhedonia), stany lękowe, zaburzenia snu. Do zaburzeń somatycznych zalicza się: zaburzenia koordynacji ruchowej (ataksja), przewlekłe zapalenie krtani i oskrzeli, napady kaszlu, suchość w ustach, przekrwienie białkówek i spojówek, wysypki skórne, brak apetytu, wychudzenie, niekiedy wyniszczenie, zaburzenia seksualne, osłabienie reakcji odpornościowych. W funkcjonowaniu społecznym wyróżnia się: zanik zainteresowania, aktywności, zaniedbywanie obowiązków, izolacja społeczna, samotność, degradacja społeczna, zaburzenia zachowania. Chroniczne używanie kanabinoli może prowadzić do uzależnienia w więcej, niż jednym na 10 przypadków”

Jednym ze skutków uzależnienia jest rozwinięcie się tzw. zespołu amotywacyjnego, objawiającego się apatią, brakiem motywacji.

Z badań wynika, iż syndrom amotywacyjny u użytkowników marihuany objawia się głównie zanikiem woli do wykonywania prostych i codziennych czynności, apatią, poczuciem pustki i nudą, osłabieniem intuicji oraz ogólnym spłyceniem doznań na poziomie emocjonalnym. Część spośród osób regularnie używających konopi wspomina w badaniach o spadku zainteresowań, utracie ambicji, mniejszej efektywności w nauce i pracy, wiążąc to z niekorzystnymi skutkami zażywania środka. Czasami objawom tym towarzyszą przewlekłe stany lękowe lub depresyjne.

Konsekwencje używania i nadużywania marihuany
w świetle współczesnej wiedzy – Katarzyna Dąbrowska, Ewa Miturska, Jacek Moskalewicz,
Łukasz Wieczorek

Oczywiście, ilość objawów i ich nasilenie będzie różne w zależności od okresu zażywania marihuany – czy jest palona sporadycznie, często lub od wielu lat.

Z czasem, po przyjmowaniu coraz większych dawek, dochodzi do wytworzenia się tzw. tolerancji na THC, użytkownik musi zażywać coraz więcej narkotyku w celu uzyskania pożądanego efektu.

W poniższej pracy znajdujemy wyczerpujące podsumowanie działania marihuany na organizm na różnych etapach jej przyjmowania:

Zdrowotne następstwa używania konopi można różnicować ze względu na czas pojawiania się i okres ich trwania.

Do natychmiastowych efektów przyjmowania THC należą:

—— upośledzenie pamięci krótkoterminowej,

—— upośledzenie uwagi i oceny sytuacji,

—— upośledzenie koordynacji ruchowej i równowagi,

—— przyspieszenie pracy serca,

—— niepokój, podejrzliwość,

—— rzadko — psychoza.

Do efektów utrzymujących się dłużej niż stan intoksykacji należy zaliczyć:

—— upośledzenie zdolności uczenia się,

—— upośledzenie koordynacji ruchowej,

—— zaburzenia snu.

Wśród długoterminowych skutków przewlekłego używania wyróżnia się:

—— uzależnienie,

—— upośledzenie pamięci i zdolności uczenia się,

—— obniżenie IQ,

—— zespół amotywacyjny,

—— wzrost ryzyka wystąpienia przewlekłego kaszlu i zapalenia oskrzeli,

—— większe ryzyko sięgania po alkohol i inne substancje psychoaktywne,

—— większe ryzyko rozwoju schizofrenii — u osób podatnych genetycznie,

—— spadek samodzielności i opóźnione dojrzewanie społeczne

Anna Klimkiewicz, Agata Jasińska, Zdrowotne następstwa rekreacyjnego używania kannabinoidów

Marihuana a papierosy – co silniej uzależnia?

Dyskusja, co bardziej szkodzi – marihuana czy papierosy trwa od dawna. Palenie szkodzi w ogóle, bez względu na zażywaną substancję. Badania wykazują, że w marihuanie (skrętach) jest dużo więcej szkodliwych substancji niż w papierosach. To przemawia na korzyść tych drugich. Ale… zazwyczaj przeciętny użytkownik wypala jednak zdecydowanie więcej papierosów niż skrętów, zatem idąc tym tropem myślenia, papierosy wykazują większy potencjał szkodliwości.

Mowa jest o tym w poniższym fragmencie:

„Innym układem narażonym na niepożądane działanie zażywania marihuany, według badań, jest układ oddechowy. W porównaniu do wypalenia jednego papierosa, wypalenie jednego skręta marihuany pozostawia w płucach 1/3 więcej substancji smolistych. Zważywszy na znacznie mniejszą częstotliwość palenia marihuany, szkody dla płuc i dróg oddechowych palaczy tytoniu są znacznie większe”

Co mówią wyniki badań o szkodliwości zażywania marihuany? Przegląd badań – Katarzyna Dąbrowska Ewa Miturska Jacek Moskalewicz , Łukasz Wieczorek

Czy wiesz, że:

Badacze z University of California w Los Angeles, szacują, że szkodliwość wypalania 3-4 skrętów marihuany dziennie można porównywać z wypaleniem 20 papierosów.

Konsekwencje zdrowotne używania marihuany w świetle badań i
propozycja ujednolicenia stanowiska psychologów wobec problemu
legalizacji konopi, sformułowana w oparciu o Kodeks Etyczno-Zawodowy
Psychologa – Marcin Szulc

Pytanie, co bardziej uzależnia – marihuana czy papierosy? Wiele badań przeprowadzono w tym zakresie, by ostatecznie wykazać większy potencjał uzależniający papierosów (za sprawą nikotyny). Odstawienie nikotyny jest bardziej dokuczliwe niż rezygnacja z palenia marihuany.

Palenie jest szkodliwe, bez względu na to, czy jest to tytoń czy marihuana. Sam proces spalania powoduje przedostawanie się do organizmu wielu szkodliwych substancji. A to jest początkiem negatywnych zmian w funkcjonowaniu zwłaszcza układu oddechowego. Papierosy, a konkretniej dym tytoniowy, zawiera dużo substancji szkodliwych, rakotwórczych (tlenek węgla, tlenek azotu, amoniak, nikotyna itd.). Warto pamiętać o tym, że wiele osób łączy marihuanę i tytoń, co tylko potęguje szkodliwy wpływ tych związków na organizm.

Jak rzucić marihuanę? Od czego zacząć? Sposoby na detox

Podstawową kwestią w walce z uzależnieniem jest uświadomienie sobie, że palenie stało się czynnością, bez której nie wyobrażamy sobie życia. Z przyjemności przeszło w przymus.

Pierwszym krokiem jest podjęcie decyzji, że chcesz skończyć z paleniem marihuany – to oczywistość, ale bez tego przekonania podjęcie działań nie ma sensu.

Co jeszcze możesz zrobić, by zerwać z uzależnieniem? Kilka wskazówek, by oczyścić ciało i umysł:

  • odstawienie całkowite lub zmniejszenie dawek marihuany,
  • wypijanie dużej ilości wody,
  • dieta bogata w warzywa i owoce,
  • ograniczenie cukrów, kofeiny,
  • aktywność fizyczna
  • zadbanie o ciało i umysł,
  • zainwestowanie czasu i energii w inne zainteresowania.

Co warto zaznaczyć, jak przy każdym postanowieniu, trudno rzucić nałóg jakikolwiek z dnia na dzień. Dobrym pomysłem jest rozłożenie tematu w czasie, np. na kilka tygodni i stopniowo rezygnować z używki.

I choć brzmi to banalnie, może pomóc. Jednak dla wielu, którzy palą dużo i wiele lat, zwykłe rady nie pomogą. Potrzebna będzie profesjonalna terapia w ośrodku uzależnień, gdzie pod okiem psychologów, psychiatrów pacjent uczy się funkcjonowania bez marihuany.

Gdzie szukać pomocy, np.:

Badania pokazują, że wiele osób zaprzestaje zażywania konopi bez żadnej interwencji w okresie wczesnej dorosłości (pomiędzy 23. a 30. rokiem życia) (…), prawdopodobnie połowa osób uzależnionych od konopi indyjskich, które zaprzestały zażywania tej substancji, zrobiła to bez korzystania z leczenia.

Co mówią wyniki badań o szkodliwości zażywania marihuany? Przegląd badań – Katarzyna Dąbrowska, Ewa Miturska Jacek Moskalewicz , Łukasz Wieczorek

Warto, w przypadku trudności w walce z uzależnieniem, skontaktować się z:

  • psychologiem, psychoterapeutą,
  • psychiatrą,
  • ośrodkiem leczenia uzależnień.

Wykwalifikowana kadra poprowadzi proces wychodzenia z uzależnienia krok po kroku.

Nie ma do tej pory skutecznego leku czy terapii farmakologicznej na uzależnienie od marihuany (choć trwają prace w tym zakresie). Stosowana jest zazwyczaj terapia poznawczo-behawioralna.

Często w przypadku odstawienia marihuany występują stany lękowe i depresyjne. Tutaj mogą pomóc, w pewnym zakresie, leki zapisane przez lekarza.

Można również wesprzeć się fachową literaturą, np.: Uzależniony mózg. Jak wyjść z nałogu, wykorzystując techniki terapii poznawczo-behawioralnej, uważności i dialogu motywującego autorstwa Suzette Glasner-Edwards.

Wiele osób poradziło sobie z nałogiem decydując się na palenie suszu z konopi siewnych zawierających CBD. Nie działa on psychoaktywnie, ale pozwala postawić pierwszy krok w kierunku abstynencji.

Skutki odstawienia marihuany?

palenie marihuany

Czego najbardziej obawia się osoba zażywająca marihuanę? – skutków odstawienia. Często z powodu objawów odstawiennych użytkownik wraca do nałogu po 2-3 dniach.

Co warto wiedzieć? Objawy odstawienia to m.in.:

  • stany lękowe,
  • drażliwość,
  • pocenie się,
  • bezsenność,
  • obniżenie nastroju,
  • silny przymus zapalenia.

W okresach abstynencji, szczególnie po długotrwałym i regularnym używaniu przetworów konopi użytkownicy doświadczają nieprzyjemnych objawów odstawiennych, na które składają się: niepokój, obniżenie nastroju, brak łaknienia, bóle głowy, bezsenność, drażliwość, wzmożenie napięcia mięśniowego, nudności, koszmary nocne i intensywne marzenia senne

Zdrowotne następstwa rekreacyjnego
używania kannabinoidów – Anna Klimkiewicz, Agata Jasińska

Każdy organizm, w zależności od kondycji psychicznej i fizycznej, może reagować inaczej na odstawienie narkotyku – najtrudniejsze są pierwsze dni. Szacuje się, że okres 30 dni to szansa na wyjście z nałogu, choć cały proces trwa zazwyczaj kilka miesięcy. Istotną kwestią jest to, jak długo dana osoba zażywała marihuanę, bowiem objawy odstawienia mogą być bardziej dokuczliwe u osób palących kilka lat. Wtedy warto skorzystać z leczenia w ośrodku uzależnień.

Podsumowanie

Uzależnienie od marihuany potrafi uniemożliwić normalne funkcjonowanie. Przymus psychiczny stosowania tej używki, często też wyłączenie się z życia społecznego to dwa główne zagrożenia stosowania marihuany. W odstawieniu kluczowe znaczenie ma uświadomienie sobie przez palacza, że ma problem i postawienie pytania, czy marihuana stała się codziennym rytuałem i zdominowała funkcjonowanie w szkole, pracy, wśród znajomych. Pomocna jest terapia prowadzona w profesjonalnych ośrodkach. Ale najważniejsza jest chęć zaprzestania stosowania marihuany przez samego użytkownika.