Pomimo tego, że marihuana wielu osobom kojarzy się negatywnie, ma zastosowanie w sektorze medycznym. Liczne badania potwierdziły dobry profil medyczny leków wytwarzanych na bazie marihuany. Słyszałeś o medycznej marihuanie? Przeczytaj nasz artykuł, a znajdziesz odpowiedź na wiele pytań z zakresu leczenia przy użyciu marihuany.

Czym jest marihuana i skąd pochodzi?

  • Marihuana medyczna (bo taką stosuje się w medycynie) to inaczej susz pozyskiwany z konopi indyjskich, zawierający duże ilości psychoaktywnego związku THC (tetrahydrokannabinol).
  • Powstaje z suszonych, czasami również sfermentowanych, kwiatostanów żeńskich (niekiedy z domieszką liści).
  • Głównym składnikiem marihuany jest psychoaktywny kannabinoid, THC – w najmocniejszych odmianach konopi znajdziemy go nawet na poziomie 20%-30%.
  • Pochodzenie marihuany do końca nie jest pewne, ale większość źródeł podaje, że roślina pochodzi z rejonu Azji Środkowej (obecny Kazachstan, Mongolia, Chiny).
  • Marihuana w większości krajów świata jest nielegalna – jest narkotykiem. Wyjątkiem jest marihuana lecznicza.

Jakie związki wykorzystywane w medycynie zawiera marihuana?

Bogactwo składników zawartych w konopiach jest ogromna. To około 100 kannabinoidów, czyli związków odgrywających duży wpływ na ludzki organizm, o udowodnionym działaniu leczniczym. Dwa główne kannabinoidy, i najlepiej przebadane, to psychoaktywne THC i CBD. Ich proporcje są różne w zależności od rodzaju konopi. THC jest zdecydowanie więcej w konopiach indyjskich, a CBD w siewnych. Również aktywność obu kannabinoidów jest odmienna.

  • THC wykazuje działanie psychoaktywne i odpowiada za działanie marihuany (uczucie „haju”).
  • CBD znajdziemy również w konopiach indyjskich, ale w niewielkich ilościach, nie ma działania psychoaktywnego. Dużo CBD jest w konopiach siewnych.
  • Marihuana to również, poza kannabinoidami, np. terpeny, synergia wszystkich składników zawartych w konopiach wpływa na ich wielokierunkowe, lecznicze działanie.

Legalna od listopada 2017 roku medyczna marihuana zawiera zarówno CBD oraz THC, ale w różnych proporcjach, ściśle określonych. To decyduje o skuteczności leczniczej marihuany w konkretnych jednostkach chorobowych – stosunek ilościowy THC do CBD. W zakresie leczniczej marihuany wykorzystywany jest przeciwzapalny i przeciwbólowy potencjał THC.

Właściwości i działanie leków z marihuany

Zakres działania konopi jest bardzo szeroki, wykorzystuje to sektor medyczny we wspieraniu tradycyjnych terapii leczniczych przy użyciu konopi.

Uwaga! Należy rozgraniczyć dwa pojęcia.

Medyczna marihuana, choć nazywana lekiem, jest surowcem farmaceutycznym (suszem) do sporządzanie leków recepturowych. Lekiem gotowym na bazie marihuany jest np. Sativex. Dostępne są na rynku również kannabinoidy syntetyczne (odwzorowujące działanie naturalnego THC), jest to lek Marinol oraz Nabilone.

Działanie leków na bazie marihuany i konopi

Jakie działanie wykazują preparaty zawierające marihuanę?

  • przeciwbólowe,
  • przeciwzapalne,
  • antybakteryjne,
  • przeciwdrgawkowe,
  • przeciwwymiotne,
  • pobudzające apetyt,
  • uspokajające,
  • nasenne.

„(…) pierwszy lek na bazie substancji występujących w konopiach to Sativex. Główne substancje czynne to ∆-9-THC oraz kanabidiol (CBD). Podawany jest w postaci doustnego aerozolu, który umożliwia dokładne dawkowanie oraz osiągnięcie efektu terapeutycznego bez jednoocznego uczucia „haju” bądź „odlotu”. Sativex przepisywany jest w celu łagodzenia stanów spastycznych w stwardnieniu rozsianym, silnego bólu związanego z chorobami nowotworowymi oraz neuropatycznych bólów rozmaitego pochodzenia”

Marihuana i kannabinoidy jako leki – Marek TKACZYK, Ewa FLOREK,Wojciech PIEKOSZEWSKI

Na jakie choroby stosuje się leki zawierające marihuanę?

Zakres chorób, na które korzystne działanie wykazują leki z marihuaną jest szeroki, są to np.:

  • choroby onkologiczne,
  • anoreksja,
  • stwardnienie rozsiane,
  • padaczka,
  • autyzm,
  • jaskra,
  • fibromialgia (przewlekły ból mięśni i stawów), i inne.
Leki z marihuany na receptę

Jakie leki produkuje się z marihuany? Lista leków dostępnych w Polsce

Poniżej prezentujemy wykaz leków konopnych z marihuaną dostępnych w Polsce:

Leki w formie suszu:

Cannabis flos THC 1%, CBD 12% (nie mniej niż 10,8% i nie więcej niż 13,2%)
Cannabis flos THC 8% (nie mniej niż 7,2% – i nie więcej niż 8,8%), CBD 8% (nie mniej niż 7,2% – i nie więcej niż 8,8%)
Cannabis flos THC 20% (nie mniej niż 18% i nie więcej niż 22%), CBD 1%
Cannabis flos THC 22%, (nie mniej niż 19,8% i nie więcej niż 24,2%), CBD 1%
Cannabis flos/lemon skunk Red No. 2. THC 19% (nie mniej niż 17,1%, nie więcej niż 20,9%), CBD 1% (nie więcej niż 1%)
Cannabis flos Canopy Growth THC 10%+/-10%, CBD 7%+/-10%

Lek w formie aerozolu:

Sativex (2,7 mg THC i 2,5 mg CBD) – do stosowania w jamie ustnej.

Przyjrzyj się, jak różne poziomy THC i CBD zawierają poszczególne leki. Te proporcje są bardzo istotne, decydują o konkretnych, leczniczych właściwościach danego leku.

Pamiętaj, susz konopny to surowiec farmaceutyczny – występuje w postaci 5 i 10 g opakowań, może być dzielony przez farmaceutę. Koszt terapii suszem to około 65-70 zł za 1 g leku (medycznej marihuany).

Cena leku Sativex to ok. 3000 zł.

Lek Sativex dostępny jest w Polsce od 2012 roku.

„Wieloletnie badania fitokanabinoidów doprowadziły do poznania lipidowej struktury związków, a także zidentyfikowania, a następnie sklonowania punktów uchwytu ich molekularnego działania w organizmie. Dzięki temu na rynek farmaceutyczny wprowadzono substancje zawierające Δ9-tetrahydrokanabinol (Δ9-THC) lub jego syntetyczne analogi. Obecnie na światowym rynku farmaceutycznym znajduje się kilka leków, agonistów receptorów kanabinoidowych. Sativex (Δ9-THC z kanabidiolem) dostępny jest w 11 krajach, od 2012 roku także w Polsce, Cesamet (Nabilon) – w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Meksyku oraz Marinol – w Stanach Zjednoczonych, Holandii i Niemczech. Cesamet i Marinol są stosowane w nudnościach i wymiotach spowodowanych chemioterapią”

Konopie (Cannabis L.) jako źródło kannabinoidów stosowanych w terapii – Grażyna Silska
Marinol - lek z syntetycznych kannabinoidów

Syntetyczna marihuana stosowana w lekach

Pożądane właściwości THC (przeciwbólowe, przeciwzapalne, itp.) spowodowały tworzenie leków na bazie tzw. syntetycznych kannabinoidów, mających odwzorowywać działanie naturalnego THC z konopi.

Obecnie dwa leki – Marinol i Nabilone dostępne są poza granicami Polski. Więcej o syntetycznych kannabinoidach przeczytasz tutaj: Czym są i jak działają syntetyczne kannabinoidy?

„Obecnie rynek farmaceutyczny oferuje otrzymany syntetycznie Δ9THC, znany pod nazwą dronabinol, który jest dostępny na receptę pod nazwą handlową Marinol w kilkunastu krajach, m.in. w USA, Holandii czy w Niemczech. W USA jest uważany za narkotyk o niskim ryzyku fizycznego i mentalnego uzależnienia. Stosuje się go w leczeniu nudności i wymiotów towarzyszących chemioterapii nowotworów, jako środek wzmagający apetyt u chorych na AIDS oraz jako lek przeciwbólowy uśmierzający ból o różnej etiologii.

Nabilon, to następny związek używany w terapii. Jest powszechnie dostępny w Kanadzie pod nazwą Cesamet. Struktura tego związku i jego działanie zbliżone są do THC. Znalazł on szersze od THC zastosowanie w medycynie, ponieważ powoduje mniej działań niepożądanych (m.in. nie wywołuje euforii). Stosuje się go w leczeniu u osób z nudnościami i wy-miotami spowodowanymi chemioterapią, u chorych z ciężką dusznością w przebiegu stwardnienia rozsianego, u chorych na chorobę Parkinsona oraz do łagodzenia przewlekłych bólów różnego pochodzenia”

Zastosowanie naturalnych kannabinoidów i endokannabinoidów w terapii – Arkadiusz Kazula

Czy leki z marihuaną są dostępne bez recepty?

Wszystkie leki zawierające w swoim składzie marihuanę (THC) są dostępne wyłącznie NA RECEPTĘ. Przepisać je może każdy lekarz, z wyjątkiem weterynarii, największą wiedzę w zakresie leczenia konopiami mają lekarze onkolodzy i lekarze zajmujący się leczeniem przewlekłego bólu.

Również leki z syntetycznym THC są, za granicą, dostępne na receptę.

W Polsce terapia konopna NIE JEST REFUNDOWANA.

Leki z marihuany - jak wyglądają

Dlaczego stosuje się leki a nie medyczną marihuanę?

Leki gotowe zawierające THC i CBD oraz medyczna marihuana (susz – surowiec farmaceutyczny) określane są wspólnie jako leki zawierające marihuanę. Z suszu można przygotowywać np. gotowe nalewki czy wyciągi – mówi o tym Ustawa o Przeciwdziałaniu Narkomanii.

Medyczną marihuanę – susz – zażywamy głównie na drodze waporyzacji, czyli inhalacji/ odparowywania aktywnych składników. Jest to bezpieczniejsza forma zażywania niż np. palenie.

Lek Sativex dostępny jest w postaci aerozolu, do rozpylania w jamie ustnej.

Uwaga! O formie leku zawsze decyduje lekarz.

Leki zawierające kannabinoidy wkraczają na rynek medyczny coraz pewniejszym krokiem. Po pierwsze mamy udowodnione, skuteczne działanie THC i CBD na wiele schorzeń. Wiele leków jest już dostępnych w Polsce. Powstają kliniki leczenia konopiami, w których pacjenci mogą uzyskać rzetelną wiedzę oraz receptę na leczniczą marihuanę. Terapia konopiami wspomaga, uzupełnia standardowe leczenie.

Zasadnicze pytanie w tym miejscu brzmi:

Dlaczego wciąż jeszcze rzadko stosuje się terapię medyczną marihuaną?

Powody są trzy: mała świadomość społeczna odnośnie samych konopi i legalności/ skuteczności ww. leków. Dwa – bardzo duży koszt terapii (susz – miesięczna terapia ok. 1200-2000 zł, Sativex 2700-3200 zł za 1 op. /około 90 rozpyleń). Trzy – jeszcze niewielu lekarzy chce wdrażać dla swoich pacjentów leczenie z wykorzystaniem konopi.

Uzależnienie od leków z marihuany – skutki uboczne stosowania

Leki zawierające kannabinoidy, jak każde inne, mogą doprowadzić do uzależnienia i wywołać szereg niepożądanych działań.

Długotrwałe zażywanie medycznej marihuany to potencjalne ryzyko uzależnienia – jest ono jednak bardzo niewielkie, jeżeli lek będzie zażywany zgodnie z zaleceniami lekarza i towarzyszyć będą terapii regularne wizyty kontrolne, podczas których można dawkę leku modyfikować.

Poniżej prezentujemy listę możliwych skutków ubocznych stosowania leków z marihuaną, są to np.:

  • stany lękowe,
  • niepokój,
  • bezsenność,
  • kołatanie serca,
  • głód,
  • suchość w ustach,
  • zmiana postrzegania czasu i przestrzeni,
  • upośledzenie pamięci,
  • bóle i zawroty głowy,
  • zaburzenia koncentracji,
  • halucynacje, itp.

Nie znamy jeszcze efektów długotrwałego stosowania terapii konopiami – medyczna marihuana dostępna jest stosunkowo krótko, by poznać wszystkie aspekty jej działania.

Podsumowanie

Hodowanie konopi indyjskich jest w Polsce wciąż jeszcze zabronione, dlatego też susz z konopi indyjskich, zawierający THC, jest sprowadzany do aptek z zagranicy. Tam może być dzielony na porcje, w zależności od wskazań lekarza. Sativex również sprowadza się do polskich aptek (producentem jest brytyjska firma GW Pharmaceuticals).

Leki z zawartością THC, ale i CBD, to duża szansa dla wielu pacjentów ciężko chorujących. Niestety, ogromny koszt preparatów często wykracza poza możliwości finansowe chorych. Warto byłoby uczynić terapię konopiami dostępną na szerszą skalę.