Konopie siewne były doceniane od wieków ze względu na swoje właściwości lecznicze, terapeutyczne, czy możliwości szerokiego ich wykorzystania w przemyśle. W Polsce zauważyć można stale rosnący areał uprawny tych roślin. Obecnie wykorzystuje się je w wielu gałęziach przemysłu – od budownictwa po biopaliwa.

Czym są konopie włókniste i po co się je uprawia?

Konopie siewne (włókniste) należą do rodziny konopi, tak jak indyjskie czy dzikie. W ich składzie można znaleźć wysoką zawartość CBD, który ma właściwości prozdrowotne. Rośliny te nie posiadają właściwości psychotycznych ze względu na niską zawartość THC. Wywodzą się z Azji Środkowej i stamtąd przybyły do Europy. Podczas upraw osiągają one wzrost od 1- 3 metrów. W Polsce uprawa tych konopi jest legalna jedynie w momencie posiadania odpowiedniego zezwolenia.

W ostatnich latach nastąpił wzrost zainteresowania uprawą konopi włóknistych na świecie, spowodował zwiększenie obsiewanego areału również w Polsce. Znalazły one zastosowanie w przemyśle budowlanym, kosmetycznym, spożywczym, a nawet motoryzacyjnym. To konopie włókniste są potocznie nazywane konopiami przemysłowymi.

Z roślin tych produkuję się szeroką gamę produktów spożywczych i zaliczyć można do nich:

  • Nasiona konopi włóknistych bogate są w kwasy omega-6 i omega-3 oraz aminokwasy.
  • Zioła konopne – to mieszanki różnych ziół z dodatkiem zebranych kwiatów konopi włóknistych lub ich nasion.
  • Napary produkuje się głównie z pozyskanych i wysuszonych liści konopi siewnych oraz ich kwiatów z dodatkami owoców i aromatycznych ziół.
  • CBD – są to wysuszone kwiaty damskich konopi siewnych. W swoim składzie zawierają bardzo dużo kannabidiolu, ale mało THC.
  • Biopaliwa z konopi – dzięki swoim właściwościom mogą być wykorzystywane do produkcji ekologicznych źródeł energii.
  • Budownictwobiomasa z konopi została doceniona przez branżę budowlaną i stanowi aktualny trend w uprawie. Z konopi produkuję się również cement konopny, który jest ekologiczny i posiada dobre właściwości izolacyjne.
  • Przemysł papierniczy – papier z konopi charakteryzuje się dużą wytrzymałością oraz odpornością na żółknięcie.
  • Tekstylia – w tym wypadku konopie wykorzystuje się do produkcji lin, ubrań, a także gotowych materiałów.

Jeśli chcesz poznać, jak wykorzystuje się konopie siewne w przemyśle, sprawdź opracowanie – uprawa i wykorzystanie konopi przemysłowych.

Pozwolenie na uprawę konopi siewnych

Uprawa konopi siewnych w Polsce jest nielegalna do momentu uzyskania odpowiedniego zezwolenia. W momencie hodowli konopi siewnych bez niego, możliwa jest odpowiedzialność karna w postaci pozbawienia wolności do lat 3.

Aby uzyskać pozwolenie na uprawę konopi włóknistych, należy złożyć wniosek do urzędu miasta lub gminy. We wniosku tym należy wskazać cel uprawy konopi, areał uprawy oraz sianą odmianę. Do wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia opłaty w wysokości 30 zł oraz umowę dzierżawy gruntu, jeżeli taka istnieje.

Na decyzję organów władzy czeka się około 30-60 dni. Jednak należy pamiętać o tym, iż w przypadku odmowy możliwe jest odwołanie się od tej decyzji. Oprócz zezwolenia hodowca musi posiadać także umowę kontrakcyjną.

Konopie można siać jedynie na potrzeby przemysłu, takiego jak włókienniczy, spożywczy, kosmetyczny czy farmaceutyczny. Uprawa tych roślin musi być prowadzona na wyznaczonym terenie, przy wykorzystaniu certyfikowanych nasion.

pozwolenie na uprawę konopi włoknistych

Popularne odmiany konopi siewnych w Polsce

Obecnie w Polsce pod tereny uprawne konopi siewnych wykorzystuje się około 2000 hektarów uprawianych przez 200 certyfikowanych rolników. Zauważyć można ciągły wzrost terenów uprawnych tej rośliny.

W Polsce możliwa jest jedynie uprawa konopi zawierających śladowe ilości THC w swoim składzie. Skład ten jest kontrolowany, a w tym celu dopuszcza się jedynie konkretne odmiany do uprawy.

Do najpopularniejszych polskich odmian konopi siewnych można zaliczyć gatunki:

  • Białobrzeskie
  • Tygra
  • Wojko
  • Rajan
  • Henola

Odmiany te różnią się od siebie wysokością wzrostu, zawartością CBD czy zawartością nasion i olejków eterycznych. Sprawdź całą listę legalnych odmian konopi do uprawy.

Czy warunki klimatyczne w Polsce sprzyjają uprawie?

Konopie włókniste można uprawiać już na ziemiach słabych klasy piątej. Rośliny te w okresie wzrostu wymagają jedynie mocnego nawadniania. Na terenie Polski dominują głównie ziemie typu III i wyższe. Warunki glebowe sprzyjają hodowli konopi praktycznie na terenie całego kraju.

Także okres siewu roślin ma znaczenie w uprawie. Konopie wysiewa się w kwietniu, kiedy to w Polsce jest coraz cieplej, a opady deszczu stają się równomierne. To czyni Polskę idealnym krajem pod względem warunków klimatycznych.

Skąd pozyskać nasiona do uprawy?

Materiał siewny pozyskiwany przez rolników musi być zakwalifikowany na listę odmian dopuszczonych do obrotu. Listę taką można znaleźć na oficjalnej stronie PIORIN. Dzięki temu rolnik może uprawiać i legalnie sprzedawać produkty oraz plony pozyskane z hodowli konopi siewnych.

Nasiona gotowe do wysiewu można nabyć od oficjalnych dostawców. Jednym z największych dostawców nasion konopi siewnych jest „Kombinat Konopny„. Możliwe jest również pozyskanie nasion od innych hodowców. Jest to dosyć popularna metoda, ponieważ koszty są niższe, ale niekiedy cierpi na tym jakość materiału siewnego i tym samym jakość plonów. Wszystko jednak zależy od celu uprawy – nasiona, kwiaty, biomasa itp.

nasiona konopi siewnych do uprawy

Wymagania glebowe – jak przygotować ziemię pod uprawę?

By zapewnić jak najlepszą jakość gleby, na miesiąc przed siewem konopi należy ją spulchnić i nawieźć. Najlepszy odczyn gleby do uprawy to przedział 5.5-6.5 pH.

Popularną metodą nawożenia upraw jest wykorzystanie obornika naturalnego, jednak wielu rolników decyduje się na wykorzystanie nawozu sztucznego – chemicznego. Warto jednak wiedzieć, że wykorzystanie nawozów sztucznych nie pozwala na określenie plonów mianem uprawy ekologicznej.

Kolejnym etapem jest napowietrzanie gleby. Zabieg ten przeprowadza się przy wykorzystaniu torfu, włókna kokosowego lub perlitu. Proces ten polega na wymieszaniu spulchniaczy z ziemią. Tak przygotowana ziemia jest już gotowa do wysiewu konopi.

Siew konopi włóknistych

Konopie są stosunkowo łatwe w uprawie przemysłowej, jednak należy pamiętać o kilku zasadach podczas wysiewu, hodowli i zbioru tej rośliny.

Pierwszym ważnym elementem jest dobre użyźnienie i wyrównanie gleby. Zabieg ten pozwala dostarczyć roślinom odpowiednich składników odżywczych w czasie wzrostu, a wyrównanie gleby pozwala na sianie nasion na takiej samej głębokości.

Siew prowadzi się przy wykorzystaniu jedynie certyfikowanych nasion. Termin wysiewu zależy w dużej mierze od wilgotności gleby, jednak najczęściej przypada na kwiecień. Konopie włókniste wysiewa się w odstępach 40-50 centymetrów, a na jeden hektar zużywa się ok. 10-20 kg nasion. Sieje się je na głębokości 2-5 centymetrów w celu równego wzrostu roślin.

Podczas wysiewania konopi włóknistych należy zwrócić szczególną uwagę na równe odstępy między nasionami. Ważnym elementem jest także temperatura. Konopie siewne są w stanie wytrzymać przymrozki nawet do -7oC, jednak brak ciepła i chłód dość szybko hamuje wzrost tych roślin.

pielęgnacja i uprawa konopi

Wzrost, pielęgnacja i nawożenie plantacji konopi siewnych

Konopie to rośliny, które nie wymagają szczególnej opieki plantatora poza regularnym podlewaniem. Na co muszą zwrócić uwagę plantatorzy w czasie wzrostu konopi włóknistych?

Konopie włókniste wzrastają stosunkowo szybko, a pełną dorosłość osiągają już po około 100 dniach. Podczas wzrostu należy nadzorować to, czy nie występują rośliny obce i inwazyjne. Nie jest wymagane stosowanie środków owadobójczych, jednak zaleca się stosowanie środków chwastobójczych.

Kiedy rośliny są już wysokie, należy oddzielić konopie damskie od męskich. Jest to możliwe ponieważ owoce konopi męskich pojawiają się znacznie szybciej niż kwiaty odmiany damskiej. Następnie należy kontrolować uprawę co kilka dni i sprawdzać, czy nie pojawiają się kolejne rośliny męskie.

Bardzo ważne jest także częste podlewanie upraw, ponieważ rośliny te pobierają trzykrotnie więcej wody niż na przykład kukurydza. Poza wyżej wymienionymi zabiegami konopie nie wymagają szczególnej opieki.

Jak wygląda zbiór konopi siewnych?

Konopie siewne to rośliny, które bardzo szybko osiągają pełną dojrzałość, ale to zbiór jednak jest najbardziej problematycznym etapem całej uprawy tych roślin.

Hodowcy muszą dobrać odpowiednio rodzaj techniki zbiorów ze względu na ich specyfikę. Możliwe jest wykorzystanie specjalnego kombajnu, który podczas przejazdu zbiera ziarno, kwiatostany i słomę. Jest to problematyczne, ponieważ każda z części morfologicznej konopi powinna być zbierana w innym terminie. Często plantatorzy nastawiają się zatem na jeden rodzaj zbioru – kwiatów, nasion czy biomasy.

Inną metodą zbioru jest wykorzystanie specjalnej kosiarki, która wyposażona jest w trzy różne wysokości ścinania. Zabieg ten pozwala na ścięcie tylko poszczególnych pożądanych części rośliny, a co za tym idzie zmniejszenie strat i zwiększenie zysków.

Termin zbioru jest ściśle związany z dojrzałością roślin, jak i warunkami atmosferycznymi. Nie wskazane jest prowadzenie zbiorów plonów mokrych, ponieważ może przyczynić się to do spleśnienia całej uprawy.

Uprawa konopi siewnych w Polsce

Czyszczenie i przechowywanie konopi

Konopie siewne tuż po zbiorze trzeba jak najszybciej oczyścić, aby uniknąć strat. Im szybsze i dokładniejsze czyszczenie, tym lepszy będzie produkt końcowy, a w efekcie wyższa cena w skupie. Jak jednak prowadzi się czyszczenie konopi?

Pierwszym etapem czyszczenia konopi siewnych jest oddzielenie nasion poprzez młócenie w specjalnych maszynach. Tak uzyskane nasiona przesiewa się przez sita o coraz mniejszej gradacji, w celu oddzielenia kamieni i innych zanieczyszczeń. Tak oddzielone nasiona składuje się luzem, jeżeli są przeznaczone do dalszej szybkiej sprzedaży, bądź pakuje w worki, jeżeli przeznacza się je na siew i odsprzedaż w dalszym terminie. Nasiona takie muszą być przechowywane w suchym i ciemnym miejscu.

Po oddzieleniu nasion następuje oddzielenie kwiatów. Kwiaty obrywane są w specjalnych obrywaczkach. Zerwane kwiaty pakowane są do worków i przeznaczane do sprzedaży, bądź suszone i dopiero przeznaczane na handel. Kwiaty również muszą być przechowywane w ciemnym i suchym miejscu.

Pozostałe części rośliny przeznaczane są na słomę, zazwyczaj formuję się ją w wiązki i poddaje suszeniu. Popularną metodą jest także tworzenie bali ze słomy konopnej. Wybór metody zależy od przeznaczenia samej biomasy.

Sprzedaż i skup plonów- gdzie i za ile?

Konopie siewne mogą być dochodowym biznesem. Rośliny te są łatwe w hodowli i nie wymagają szczególnej opieki. Plony z tych roślin są obfite, jednak gdzie można je sprzedać?

Rolnik decydujący się na uprawę konopi przed otrzymaniem zezwolenia na hodowlę podpisuje z danym przedsiębiorcą umowę kontrakcyjną, która uprawnia go do zbycia plonów u danego odbiorcy. W zależności od skupu (zagranicznego lub krajowego) ceny plonów konopi włóknistych są różne. Teoretycznie można uzyskać przychód 15 000 zł z jednego hektara, w praktyce najczęściej jest to mniejsza kwota (jakość plonów).

Nasiona przeznaczone do dalszego siewu można sprzedać za 3200 zł za tonę materiału, zaś w skupie zagranicznym cena ta może sięgać nawet 4000 zł/t.

Słomę i biomasę w skupie krajowym można zbyć w cenie 1000 – 3000 zł/t, a w skupie zagranicznym cena ta wynosi niekiedy 4000 zł/t.

Kwiaty, w zależności od jakości, można sprzedać za cenę ok 5000 zł/t w skupie krajowym lub 6000 zł/t w skupie zagranicznym.

Konopie siewne znalazły zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Ich zastosowanie ciągle rośnie, a co za tym idzie, coraz więcej rolników decyduje się na ich przemysłową uprawę.